Giao trinh doc chat hoc – PHẦN A: ĐỘC CHẤT HỌC ĐẠI CƯƠNG CHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐỘC CHẤT – Studocu

1

1

PH

ẦN A

: ĐỘC CHẤT HỌC

ĐẠI CƯƠN

G

CHƯƠNG I

M

ỘT SỐ VẤN

ĐỀ CƠ BẢN

VỀ ĐỘC CHẤ

T HỌC

N

ội

dung

chương

1

nhằm

giới

thiệu

một

số

khái

niệm

cơ

bản

trong

độc

chất

học

như:

Độc

chất

học,

chất

độc,

độc

tính,

độc

lực,

ngộ

đ

ộc

,

các

nguồn

gâ

y

độc,

cách

phân

loại

chất

độc

,

phân lo

ại

ngộ

độc…

Các kiến

thức

về

c

ác

quá

tr

ình

động

học,

cơ

c

hế

gây n

g

ộ

độc v

à

các

y

ếu tố ảnh hưởng đến tác dụng của chất độc cũng được đề cập đến trong chương này.

1. M

ột số kháI niệm

1.1. Độc chất học

a. Định nghĩa và đối tượng của độc chất học

Độ

c

ch

ất

họ

c

l

à

mộ

t

ng

àn

h

kh

oa

h

ọ

c

c

hu

y

ên

ng

hi

ên

cứ

u

về

c

ác

chấ

t

độ

c,

ba

o

gồm

vi

ệc

p

há

t

hiệ

n

ra

c

ác

ch

ất

đ

ộc

,

đặc

tính

lý

hoá

học

của

chúng

v

à

những

ảnh

hưởng

sinh

học

c

ũng

như

biện

pháp

x

ử

lý

những

h

ậ

u

quả

do

chúng

gâ

y

ra.

Độ

c

c

hấ

t

h

ọc

–

to

xi

col

og

y

có

ng

u

ồ

n

g

ố

c

từ

ti

ến

g

Hy

Lạp

:

to

xi

kon

–

ch

ất

đ

ộc,

log

os

–

kh

oa

h

ọ

c.

T

ừ

x

a

x

ư

a,

đ

ối

t

ượ

ng

củ

a

đ

ộc

c

hất

h

ọc

ch

ỉ

l

à

m

ột

s

ố

í

t

c

hất

độ

c

đ

ượ

c

s

ử

d

ụng

đ

ể

đầ

u

độ

c

n

gườ

i

v

à

s

úc

v

ật.

Ngà

y n

a

y,

độ

c

ch

ất

h

ọc

h

iệ

n

đại

ngh

i

ê

n

cứu

tín

h

ch

ất

l

ý h

óa

của

cá

c

c

h

ấ

t

đ

ộc

c

ó

n

guồ

n

g

ốc

t

h

ự

c

v

ật,

kh

oá

ng

và

t

ổn

g

h

ợp

,

cơ

ch

ế

gâ

y

đ

ộc

,

m

ối

t

ươ

ng

tá

c

gi

ữa

c

hất

đ

ộc

và

c

ơ t

hể

.

Độ

c

c

hấ

t

họ

c

Th

ú

y

l

à

m

ôn

kh

oa

họ

c

n

gh

i

ên

c

ứu

v

ề

c

ác

c

hấ

t

độ

c

v

à

t

ác

độ

ng

c

ủa

ch

ún

g

đối

v

ới

cơ

t

hể

độ

ng

vậ

t.

Độc

chất

học

thú

y

l

à

một

phần

đặc

biệt

của

độc

chất

học,

là

môn

h

ọc

t

h

ực

nghiệm

lâm

sàng.

Đối

tượng

của

môn

học

l

à

nghiên

cứu

về

tính

chất,

tác

dụng,

ý

nghĩa

của

chất

độc,

nguyên nhân gây ng

ộ độc, sinh bệnh học, triệu chứng, chẩn đoán và điều trị ngộ độc.

b. S

ự li

ên quan c

ủa độc chất học thú y với các môn học kh

ác

Là

môn

h

ọc

thực

nghiệm

lâm

sàng,

độc

chất

học

thú

y

có

liên

quan

đến

hàng

lo

ạt

các

môn h

ọc:

–

Môn

hóa

h

ọc

và

d

ược

l

ý

học

cun

g

cấp

nhữn

g

hiểu

biết

cơ

bản

về

tính

chất

hóa

học,

động học, cơ chế tác dụng của các chất độc có nguồn gốc vô cơ và hữu cơ.

–

Môn th

ực

vật,

vi

sinh vật

và

động

vậ

t

giúp

ng

hi

ên

cứu các

độc

tố

thực vật,

động vật,

n

ấm v

à côn trùng.

Độc chất học đặc biệt có quan hệ gần gũi với các môn học:

– Sinh lý b

ệnh: nghi

ên c

ứu về sinh bệnh học, về tiến triển của bệ

nh do ngộ độc.

–

Hoá

sinh: cơ thể

bị ngộ độc

gây ra nhiều

biến đổi

cá

c chỉ

ti

êu hóa h

ọc,

hàm lượng

v

à

ch

ất

lượn

g

m

en,

hàm

lượng

các

hormon

giữ

vai

tr

ò

quan

trọn

g

tron

g

trao

đổi

chất.

Xác

định

nh

ững

biến

đổi

n

à

y

b

ằng

các

phương

pháp

nghiên

cứu

hoá

sinh

là

r

ất

cần

t

hiết

để

phân

tích

ti

ến tr

i

ển của quá tr

ình ng

ộ độc.