Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Cơng an nhân dân, Hà Nội, 017.

3Trần Đức Lượng (2014), Tìm hiểu pháp luật về khiếu nại (Tài liệu tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật chocán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn), Đề án 1-1133/QĐ-TTg, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.
cán bộ, nhân dân ở xã, phường, thị trấn), Đề án 1-1133/QĐ-TTg, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.

những chuyển biến tốt hơn so với các năm trước,
số lượt người, số đồn đơng người đến khiếu nại,
tố cáo cũng như số lượng vụ việc khiếu nại, tố
cáo thuộc thẩm quyền đều giảm.

Tuy nhiên, mặc dù số lượng các vụ việc
khiếu nại, tố cáo năm 2020 thuộc thẩm quyền
giảm so với các năm trước, nhưng các cơ quan
hành chính chỉ giải quyết được 83,5% vụ việc,
chưa đạt mức chỉ tiêu phấn đấu, giải quyết kịp
thời, cĩ hiệu quả trên 85% các vụ việc và thấp
hơn so với các năm 2017, 2018 và 2019. Cơng
tác tiếp cơng dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo vẫn
cịn những tồn tại, hạn chế, trong đĩ cĩ những
tồn tại, hạn chế đã chỉ ra trước đĩ nhưng chưa
được khắc phục triệt để, cĩ những tồn tại, hạn
chế do ảnh hưởng từ diễn biến phức tạp của tình
hình dịch bệnh Covid-19. Một số địa phương
chưa thực hiện đầy đủ, nghiêm túc quy định tiếp
cơng dân định kỳ của người đứng đầu. Việc giải
quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền cịn
chậm, cĩ nhiều sai sĩt, nhất là ở cấp cơ sở. Một
số địa phương chưa tích cực rà sốt, giải quyết
các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, tồn đọng.
Cơng tác phối hợp giải quyết trong một số trường
hợp cịn hạn chế, bất cập và thiếu chặt chẽ.

Cơ cấu, lĩnh vực khiếu nại, tố cáo khơng cĩ
nhiều thay đổi so với năm trước, tập trung chủ
yếu về khiếu nại liên quan đến đất đai chiếm tỷ
lệ 61,5% tổng số đơn khiếu nại (so với năm 2019
giảm 5,4%); về tố cáo vẫn chủ yếu là tố cáo cán
bộ, cơng chức vi phạm pháp luật trong quản lý,
thực thi cơng vụ… tập trung vào lĩnh vực hành
chính chiếm tỷ lệ 64,8% (so với năm 2019 giảm
1,8%)4. Tại Trụ sở tiếp cơng dân Trung ương đặc
biệt nổi lên là một số vụ việc khiếu nại, tố cáo
tập trung đơng người, ẩn chứa yếu tố tơn giáo
hoặc cĩ sự xúi giục, kích động của các thế lực
thù địch.

Bên cạnh đĩ, Báo cáo của Chính phủ về cơng
tác giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2020 chưa
phân tích sâu về tình hình khiếu nại, tố cáo năm
2020, nhất là những biến động lớn về số liệu so
với các năm trước đây, đồng thời cũng chưa chỉ
ra được những nguyên nhân của số lượng đơn
thư, vụ việc cũng như số lượt người đến khiếu
nại, tố cáo giảm trong năm 2020; chưa phân tách
được số liệu cụ thể vụ việc khiếu nại, tố cáo phát

sinh mới trong năm nay, số vụ việc từ những năm
trước cịn tồn đọng chưa giải quyết xong; đánh
giá xu hướng phát triển của khiếu kiện tập trung
đơng người cĩ sự tham gia của giáo dân hoặc do
bị lợi dụng, kích động, lơi kéo… để từ đĩ làm cơ
sở cho việc đề ra các giải pháp thích hợp trong
thời gian tới.

Thực tế cho thấy, việc các chủ thể cĩ thẩm
quyền tiến hành rà sốt, tiếp tục giải quyết lại các
vụ việc khiếu nại hành chính tuy cĩ thể giải quyết
được thêm quyền lợi cho người khiếu nại hành
chính nhưng việc làm này là chưa tuân thủ triệt
để pháp luật về giải quyết khiếu nại hành chính,
vì Luật khiếu nại năm 2011 khơng quy định về
trình tự, thủ tục rà sốt này. Như vậy, các chủ thể
cĩ thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
chưa thực hiện đúng việc phải hướng dẫn người
khiếu nại hành chính khởi kiện vụ án hành chính
ra Tịa án theo quy định của pháp luật về tố tụng
hành chính, khi vụ việc khơng được giải quyết
hoặc đã được giải quyết hết thẩm quyền bởi các
chủ thể cĩ thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành
chính, nhưng người khiếu nại hành chính vẫn
tiếp tục gửi đơn khiếu nại hành chính đến cơ
quan hành chính Nhà nước, cơ quan, tổ chức
thuộc cơ quan hành chính Nhà nước và cá nhân
cĩ thẩm quyền trong các cơ quan, tổ chức đĩ.
Đây chính là một trong nhiều nguyên nhân dẫn
đến khiếu nại hành chính kéo dài, vì tâm lý của
người khiếu nại hành chính cịn ngại khởi kiện
vụ án hành chính ra Tịa án, bởi họ cho rằng khi
vụ việc khiếu nại hành chính đã được giải quyết
bằng Tịa án, thì họ sẽ khơng được tiếp tục khiếu
nại, khiếu kiện hành chính kéo dài. Trong nhiều
trường hợp, sau khi tiến hành rà sốt, giải quyết
lại và ra thơng báo chấm dứt thụ lý đơn giải
quyết, người khiếu nại hành chính vẫn khơng
đồng ý, khi đĩ họ mới gửi đơn khởi kiện vụ án
hành chính ra Tịa án, nhưng thời hiệu khởi kiện
vụ án hành chính (01 năm) đã hết, Tịa án trả lại
đơn khởi kiện, cĩ thể làm cho quyền, lợi ích hợp
pháp của người khiếu nại hành chính chưa được
bảo đảm. Mặt khác, việc tiếp tục rà sốt, giải
quyết các vụ việc khiếu nại hành chính tồn đọng,
phức tạp, kéo dài cịn gây khĩ khăn cho việc xử
lý trách nhiệm hành chính, trách nhiệm hình sự,
trách nhiệm bồi thường Nhà nước đối với người
4Lê Tiến Hào (2011), Khiếu nại, tố cáo hành chính – Cơ sở lý luận, thực trạng và giải pháp”, Các chuyên đề nghiên
cứu Đề tài khoa học độc lập cấp Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.

cĩ thẩm quyền giải quyết khiếu nại hành chính
khi vi phạm quy định của pháp luật trong giải
quyết khiếu nại hành chính.

Trong 06 tháng đầu năm 2021, kết quả giải
quyết đã kiến nghị thu hồi cho Nhà nước và trả lại
cho cơng dân, tổ chức 33,53 tỷ đồng; 20,1ha đất;
trả lại quyền lợi cho 7 tổ chức và 288 cá nhân, kiến
nghị xử lý hành chính 233 người, chuyển cơ quan
điều tra tiếp tục xử lý 4 vụ việc. Đối với kết quả xử
lý đơn, thư khiếu nại, tố cáo, Ban Dân nguyện đã
tiếp nhận và xử lý 1.381 đơn, thư khiếu nại, tố cáo
của cơng dân gửi đến5. Qua xem xét nội dung đơn,
thư, các khiếu nại chủ yếu liên quan đến việc bồi
thường, hỗ trợ, bố trí tái định cư khi Nhà nước thu
hồi đất thực hiện các dự án; đề nghị xem xét lại
bản án, quyết định đã cĩ hiệu lực pháp luật theo
thủ tục giám đốc thẩm, tái thẩm.