Điệp ngữ – Ngữ văn 7

Tóm tắt bài

1.1. Điệp ngữ và tác dụng của điệp ngữ

• Khái niệm
  • Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng nhiều biện pháp lặp từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp như vậy gọi là phép điệp ngữ, từ ngữ được lặp gọi là điệp ngữ.
• Ví dụ

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đông minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!

(Hồ Chí Minh)

Điệp ngữ: “Một dân tộc đã gan góc”

→ Nhấn mạnh sự gan dạ, dũng cảm của dân tộc Việt Nam trong cuộc chiến đấu chống ngoại xâm và nhấn mạnh quyền được  hưởng tự do, độc lập của dân tộc ta.

1.2. Các dạng điệp ngữ

a. Điệp ngữ nối tiếp

• Khái niệm: Là các từ ngữ được điệp liên tiếp nhau, tạo ấn tượng mới mẻ, có tính chất tăng tiến
  • Ví dụ

Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu

Thương em, thương em, thương em biết mấy

(Phạm Tiến Duật)

b. Điệp ngữ cách quãng

• Khái niệm: Là các từ ngữ được gián cách nhau, gây ấn tượng nổi bật, tạo tính nhạc
  • Ví dụ

Cháu chiến đấu hôm nay

Vì lòng yêu tổ quốc

Vì xóm làng thân thuộc

(Xuân Quỳnh)

c. Điệp ngữ chuyển tiếp (Điệp ngữ vòng)

• Khái niệm: Từ ngữ được điệp nằm cuối câu trên chuyển xuống đầu câu dưới tiếp với nó, làm câu văn, thơ liền mạch nhau.
  • Ví dụ

Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy.

Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu.

Ngàn dâu xanh ngắt một màu

Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

(Đoàn Thị Điểm)